Józef Horst – niezłomny harcmistrz z Zakrzewa

Urodził się w Zakrzewie 22 marca 1914 roku, w wielodzietnej rodzinie Antoniego Horsta i Gertrudy Brzostowicz. Miał dziewięciu braci i dwie siostry. W domu rodzice wpajali dzieciom patriotyzm i wierność Polsce. Naukę zaczynał w niemieckiej szkole w Zakrzewie. Języka polskiego uczył się w Polsko-Katolickim Towarzystwie Szkolnym. W 1928 roku opuścił Polskę i rozpoczął kształcenie w Seminarium Nauczycielskim w Bydgoszczy. Po jego ukończeniu został nauczycielem. W latach 1933-1934 odbywał praktykę nauczycielską w Szkole Powszechnej w Międzylesiu koło Warszawy.

Po jej zakończeniu otrzymał propozycję pozostania w Międzylesiu. Propozycji tej nie przyjął. Powrócił do Niemiec i tam podjął pracę w szkole polskiej w Świętej niedaleko Złotowa. Związany był z ruchem harcerskim i zaczął organizować polskie drużyny na Krajnie. W 1936 roku został mianowany harcmistrzem. Prowadził działalność w Złotowie, Zakrzewie, Wielkim Buczku, Głomsku i innych wsiach. Niestety dwa lata później władze niemieckie odebrały mu prawa do nauczania na terenach Pogranicza. Związek Polaków w Niemczech skierował go do pracy nauczyciela wśród emigracji polskiej w Westfalii. Tam również organizował harcerstwo.

A były to ciężkie czasy dla polskiego harcerstwa na obczyźnie. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy na przełomie 1933 i 1934 roku przywódcy Hitlerjugend zwrócili się do Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech z żądaniem przystąpienia polskich harcerzy do swojej organizacji jako „autonomiczna grupa mniejszościowa”. W razie odmowy zagrozili rozwiązaniem harcerstwa polskiego na terenach Niemiec. Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech trzykrotnie odmawiał na podobne apele ze strony Hitlerjugend. We wrześniu 1937 roku Gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. W 1938 roku niemieckie władze nie udzieliły zezwoleń na organizację kursów i obozów harcerskich m.in. w Świętej, Zakrzewie i innych miejscowościach Pogranicza.

Po wybuchu II wojny światowej Horstowie zostali wysiedleni z rodzinnego Zakrzewa do Berlina, a Józef i jego trzej bracia: Marian, Ignacy i Tadeusz zostali powołani do Wehrmachtu. Józef trafił na front północny. Jego narzeczona Irenę Groblecką została aresztowana i zesłano ją do obozu koncentracyjnego w Ravensbruck. Podobnie jak Józef była ona nauczycielką. Nauczała języka polskiego. Do Wehrmachtu powoływani byli również pozostali jego bracia. W 1940 roku Józef otrzymał trzydniowy urlop z wojska i wyjechał do Dortmundu, by ożenić się z Ireną, która została zwolniona z obozu. Niestety szczęście ich nie trwało długo. W 1941 roku został aresztowany i osadzony w więzieniu w Dortmundzie, a następnie w Tegel w Berlinie. W tym samym roku urodziła mu się córka Krystyna. 10 grudnia 1942 roku w tajnym procesie o zdradę stanu został skazany na karę śmierci. Karę poprzez ścięcie wykonano 3 lutego 1943 r. Józef Horst został uhonorowany przez Szkołę Podstawową nr 138 z Odziałem Integracyjnym w Warszawie, gdzie 22 listopada 1971 r. został jej patronem.

Źródła:

  • Przyborski A., Krajanie,  Zakład Poligraficzny Występ, Osiek nad Notecią 2018r .,
  • Lehr H., Osmańczyk E., Polacy spod znaku Rodła.  MON, Warszawa 1972,
  • Osmańczyk E., Wisła i Kraków to Rodło, Nasza Księgarnia, Warszawa 1985
  • Strona internetowa Szkoły Podstawowej nr 138 w Warszawie, http://sp138.edupage.info [dostęp 18.11.2018 r.]

Topienie Marzanny

Przed nami równonoc wiosenna a więc czas szczególny w wierzeniach naszych dalekich przodków. Część z nas pamięta jeszcze pochód ze słomianą kukłą i jej rytualne topienie w wodzie. Co symbolizuje ten zwyczaj i kim jest ów słomiana postać…

Read More »

Krajeńskie Kolędowanie

Serdecznie zapraszamy do Złotowskiego Domu Kultury na koncert kolęd Zespołu Folklorystycznego „Krajniacy” z Wielkiego Buczka. Podczas koncertu dowiemy się również, jak dawniej mieszkańcy Krajny obchodzili

Read More »

Quiz wiedzy o walorach przyrodniczych Krajny

Krajna, skrawek ziemi na północy Polski opleciony błękitną wstęgą. Lasy, jeziora, leniwy szum rzek. Tu jeleń przebiegnie, tam ptaszek zaćwierka nic szczególnego zdawać by się mogło. Jak jest naprawdę? Czy znasz taką Krajnę? Podejmij wyzwanie, weź udział w quizie i przekonaj się! 

Read More »

Komentarze

Dodaj komentarz

mood_bad
  • Jeszcze nie skomentowany.
  • chat
    Dodaj komentarz
    keyboard_arrow_up